Keuzevrijheid
Uit Anderwijz
Inhoud |
Argumenten voor keuzevrijheid
De keuzevrijheid voor de student moet zo groot mogelijk zijn. Alleen op die manier kan de student een op maat gekozen combinatie van onderwijs volgen. Studenten die hun vorming in eigen hand willen nemen moeten daartoe gestimuleerd worden. Een goede begeleiding is gewenst, maar de student besluit uiteindelijk zelf welke vakken hij wil volgen.
/ Argumenten voor keuzevrijheid / Oorspronkelijke tekst Joeri Oudshoorn /
Iedere student is uniek
Studenten verschillen van elkaar. Elke student heeft eigen wensen, kennis, interesses en specialismen. Het is daarom onmogelijk om op voorhand een perfecte opleiding voor groepen studenten samen te stellen. Het is beter om veelgevraagde routes uit te stippelen, maar daarnaast studenten vrij te laten naar keuze een andere route samen te stellen of van de uitgestippelde routes af te wijken.
Continu kiezen beter dan eenmalig een radicale stap
Wie voor een vaste opleiding kiest, laat op dat moment ontelbare mogelijkheden achter zich. Mogelijkheden die de student misschien niet eens kent, of waarvan hij nog niet weet dat hij er interesse in heeft. Andersom kiest hij voor een opleiding waarvan hij het fijne nog niet weet. De radicale stap van de studiekeuze is onnodig wanneer de student zijn doelen tijdens de opleiding steeds bijstelt en daarvoor maximale gelegenheid krijgt. Studenten die steeds bewust voor een vak kiezen zijn bovendien meer betrokken bij dat vak, en meer gemotiveerd. Motivatie is een van de belangrijkste factoren voor succesvol onderwijs.
Goede begeleiding is nodig
Natuurlijk kunnen niet alle studenten zelfstandig hun weg vinden in het enorme aanbod van vakken. Er zal begeleiding moeten zijn. Die begeleiding bestaat uit studieadviseurs, oudere studenten, docenten en mensen uit de maatschappij. Zij weten wat vakken inhouden, waar vraag naar is, of vakken aansluiten op elkaar en of vakken nodig zijn om een bepaald beroep uit te mogen oefenen. Computerprogramma’s zouden kunnen helpen met het zoeken naar geschikte vakken.
Een diploma zegt wat een student kan
Wanneer een diploma een beschrijving geeft van de vakken die de student gedaan heeft, en welke moeilijkheidsgraad dat vak heeft, dan voldoet dat diploma aan de maatschappelijke eis. Het verbinden van een titel aan een diploma betekent dat je voor die specifieke titel extra eisen aan het vakkenpakket kan stellen. Voor bachelor en master gaat het daarbij om de zwaarte van de vakken, voor de specifieke benaming van een bachelor of master ook om de inhoud van de vakken.
Exacte inhoud van studie is vaak niet relevant
De titel is alleen belangrijk als mensen in het vakgebied van die titel gaan werken. Veel studenten gaan na hun opleiding iets anders doen dan waar zij voor opgeleid zijn. De specifieke dingen die zij op hun opleiding verplicht hebben gehad zijn dus vaak later onnodig. Wanneer studenten zelf vakken kiezen passen deze meer bij hun wensen en dus bij de door de student geambieerde plek in de maatschappij.
Argumenten tegen keuzevrijheid
Oneindige vrijheid voor studenten om die vakken te volgen die zij interessant vinden is geen goede zaak. Juist het huidige systeem van opleidingen geeft optimaal onderwijs.
/ Argumenten Anderzijds / Oorspronkelijke tekst Renee Wever /
De betaler bepaalt
Hoger onderwijs is duur. Een student kost gemiddeld vijf keer zoveel als het bedrag dat hij aan collegegeld betaalt. Deze kosten worden door de maatschappij gedragen. Het is dan ook niet meer dan logisch dat er maatschappelijke eisen worden gesteld aan het onderwijs. De afgestudeerden moeten enig nut hebben voor de maatschappij om het systeem in stand te houden.
Door samenhang wordt een hoger niveau gehaald
Van afgestudeerden uit het hoger onderwijs mag een zeker denkniveau verwacht worden. Dit denkniveau kan alleen ontwikkeld worden als de opbouw van het onderwijs programma aan bepaalde eisen qua breedte en diepgang voldoet. Totale keuzevrijheid leidt tot te verstrooide of juist te monodisciplinaire pakketten.
Het budget is niet oneindig
Dergelijke pakketten zijn theoretisch best individueel samen te stellen. Dit vraagt echter een enorme begeleidende organisatie. Veel mankracht zal gaan zitten in het beoordelen van pakketten op samenhang en niveau. Aangezien daar vanuit de maatschappij geen extra geld voor zal komen, betekent dit dat de financiering binnen het bestaande budget gevonden zal moeten worden. De begeleiding zal dus ten koste gaan van het directe onderwijs.
Vaststaande onderwijs programma’s zijn noodzakelijk
Het is dus efficiënter om met standaardprogramma’s, de nu gebruikelijke curricula te werken. Er kan dan en meer tijd aan de optimalisering van dat programma besteed worden en er blijft bovendien zoveel mogelijk geld over voor het feitelijke onderwijsproces. Doordat de instellingen die de programma’s opstellen dit doen in samenspraak met bedrijven, studenten en andere belanghebbenden, wordt een optimum bereikt. Instellingen hebben namelijk een enigszins onafhankelijke en afstandelijke positie, waardoor zij goed kunnen beoordelen welke kennis en vaardigheden zij in een opleiding moeten aanleren. Voor de meeste studenten die net van het voortgezet onderwijs afkomen is dit echter een onmogelijke opgave.
Er is voldoende keuzevrijheid
Het onderwijssysteem zoals dat nu functioneert biedt best veel keuzemogelijkheden. Studenten kunnen door de selectie van hun stage- of afstudeeropdracht een eigen invulling geven aan hun opleiding en de meeste opleidingen bevatten ook keuzevakken. Daarnaast bestaat op de universiteiten de mogelijkheid om een vrij doctoraal te doen. De wet geeft studenten het recht zelf hun programma samen te stellen en dit te laten goedkeuren door de meest toepasselijke examencommissie. Doordat dit echter een uitzondering op de regel is, wordt er alleen gebruik van gemaakt door studenten die heen goed weten wat zij willen, maar dit niet vinden in de bestaande programma’s. Door de beperkte omvang van deze groep studenten komt het systeem niet in gevaar.
