Mensen kennis

Uit Anderwijz

Blijkbaar maakt het uit of je de ­studenten kent, waarmee je college volgt. Het wordt leuker, je raakt meer gemotiveerd, je bent bereid elkaar te helpen en wat extra werk wordt opeens minder erg.

/ Achtergrond / Oorspronkelijk tekst Olaf Verheij /

Iedereen kent het wel. Het gevoel dat je hebt als je een collegezaal inloopt waar je niemand kent. Hoewel de docent misschien wel een interessant verhaal vertelt en het vak echt is waar je op zit te wachten, bekruipt je toch een onaangenaam gevoel. Je bent alleen terwijl je in een groep van 10, 30 of misschien wel 150 mensen bent. Zonder dat het vak verandert, wordt het leuker om naar college te gaan als je wat mensen kent waarmee je ook kan bespreken wat je op TV gezien hebt of hoe het weekend was. Het is dus de moeite waard om te stimuleren dat studenten elkaar kennen, ook buiten de colleges.

Sociaal centrum

In de sociale wetenschappen spreekt men van het bestaan van een sociaal centrum. Hiermee doelt men op een al dan niet formele organisatievorm die probeert om verbanden tussen de leden van een groep te scheppen en te versterken. Het achterliggende idee is dat mensen beter functioneren als ze het gevoel hebben ergens bij te horen, het algemeen welzijn gaat vooruit.

HET IDEE ACHTER HET SOCIAAL ­CENTRUM IS DAT MENSEN BETER FUNCTIONEREN ALS ZE HET GEVOEL HEBBEN ERGENS BIJ TE HOREN.

Een café bij de opleiding kan een ­so­ciaal centrum zijn, of een hele gezel­lige koffiehoek. Maar een sociaal centrum kan ook de studievereniging zijn, de afsluitende borrel op vrijdagmiddag, of de prijsuitreiking voor de beste docent. In het kader op pagina 11 geven we voorbeelden van activiteiten die de band tussen de studenten en docenten kunnen versterken. Elkaar kennen is niet alleen leuk. Wanneer een groep studenten elkaar kent, zich bij de opleiding betrokken voelt, ontstaat nog een aantal extra positieve effecten.

Onderwijsinhoudelijk voordeel

In ‘een gezellige groep studenten’ is het een kleine stap naar het bespreken van dat wat je niet snapt, of wat je juist erg interessant vond aan de stof die je hebt bestudeerd. Zo krijgt de gezelligheid ook nog een onderwijsinhoudelijke dimensie. Natuurlijk zijn er best wel docenten die voor hun vak werkgroepjes maken waarin je met een stuk of vier studenten een opdracht moet maken. Maar die werkgroepjes voelen toch als een verplichting aan, en het is prettig als je als student niet afhankelijk bent van de docent. Van studenten mag verwacht worden dat ze pro-actief handelen, dus ook problemen bij de horens vatten waar de docent niet bij heeft stil gestaan.

Naast een intensiever contact met jaargenoten maken informele contacten het voor de student ook makkelijker om met andere groepen mensen binnen een opleiding in contact te komen. Hierbij kan je denken aan studenten uit andere jaren, zodat je ervaringen kan uitwisselen. Misschien hebben ze wel tips waardoor dat lastige vak heel overzichtelijk wordt. Maar ook die stagecoördinator waarvan je eigenlijk wel wat meer informatie zou willen hebben wordt opeens een vriendelijke kerel waar je even ‘binnenhopt’.

Ook kan het goed werken als studenten hun docenten eens buiten de collegezaal tegenkomen. Die docent wordt dan ook een mens. Zijn gebreken kunnen we dan veel makkelijker accepteren. En als een student een idee of een vraag heeft, wordt die ook sneller gesteld als docent en student elkaar kennen.

Informeel meepraten over onderwijs

Als je je als student bezig houdt met de kwaliteit van de opleiding, is het ‘elkaar kennen’ nog veel gunstiger. Niet alleen wordt er onderwijsinhoudelijk meer bereikt. Ook gaan informatiestromen veel sneller, en kun je veel makkelijker ideeën met elkaar bespreken. Je hoeft niet meer in de vergadering, ‘op het podium’, met een notitie te komen. Je kunt je gedachtespinsels veilig in een informele sfeer bespreken met mensen die je toch al kent, ‘in de wandelgangen’. Zo noemen ze het vaak, wanneer je buiten vergaderingen en andere officiële ontmoetingen met elkaar overlegt. Die wandelgangen worden gebruikt voor het oplaten van ballonnetjes, het testen hoe gedachten bij anderen vallen. En als je elkaar kent, wordt dat makkelijker.

Regelmatig kun je ook dingen buiten een vergadering om regelen. Je kan op een informele manier aan een docent duidelijk maken hoe zijn vak leuker, overzichtelijker of beter gegeven kan worden. Misschien kan hij je nou eindelijk eens duidelijk maken waarom zijn vak nou eigenlijk zo hard nodig is om jouw opleiding compleet te maken. Alleen al door zoiets simpels als het communiceren van eisen en wensen van docenten en studenten kan het onderwijs vrij makkelijk een stuk verbeterd worden.

Het mooist is het natuurlijk als álle mensen van een opleiding elkaar goed kennen. Dat kost veel tijd en energie. Maar met een klein groepje kan je al een flink netwerk opzetten. Jouw enthousiaste groepje studenten is al snel een informatiepunt waar iedereen —studenten en docenten— contact mee heeft. In eerste instantie omdat je dat zelf zo regelt en bij docenten en medewerkers langs gaat, later komen zij ook naar jou toe. Op die manier kun je buiten vergaderingen om als student veel invloed hebben op je opleiding.

Lees ook: Manieren om studenten dichter bij elkaar te brengen